Tarih 08 Şubat 2011, 13:15 Editör Haber Oku
Türk Kizilayi Samsun Subesi A Sinifi Is Güvenligi Uzmani Maden
Mühendisi Yüksel Kurt, soba, elektrikli isitici ve sofbenlerin
bilinçli kullaniminin karbonmonoksit zehirlenmelerinden dolayi yasanan
ölümleri büyük ölçüde önleyecegini söyledi.
Bilgisizlik ve ihmal yüzünden her yil yüzlerce insanin soba, sofben
veya kombilerin kullanilmasi sonucu olusan karbonmonoksit
zehirlenmesine maruz kaldigini ve birçok insanin da hayatini
kaybettigini belirten Türk Kizilayi Samsun Subesi A Sinifi Is
Güvenligi Uzmani Maden Mühendisi Yüksel Kurt, yasanan can ve mal
kayiplarinin soba yakma teknigi ve standart disi soba kullanimindan
kaynaklandigini söyleyerek, "Kullanacagimiz ekipmanlari daha bilinçli
ve dikkatli kullanabilirsek bütün bu can ve mal kayiplari
önlenebilir niteliktedir. Yapilan istatistiklerde ev yanginlarinin
meydana gelme sebepleri; sigara yüzde 26, kasit yüzde 16, isinma
yöntemleri yüzde 16, çocuk oyunlari yüzde 10, elektrik kullanimi yüzde
10, yemek pisirme yüzde 6 ve diger sebepler yüzde 16 seklinde
siralanmaktadir" seklinde konustu.
"LODOSLU HAVALARDA KESINLIKLE SOBA YAKILMAMALI"
Yüksel Kurt, soba kullaniminda dikkat edilecek hususlari ise su
sekilde siraladi:
"Satin alinacak soba, boru ve diger malzemeler mutlaka TSE belgeli
olmalidir. Soba yakit cinsine göre seçilmelidir. Yüksek kalorili ithal
kömür yakilacaksa döküm ve içi tugla döseli sobalar tercih
edilmelidir. Kömür mutlaka izin belgeli firmalardan fatura karsiligi
alinmalidir. Alinacak kömürün rutubeti ve uçucu madde miktari az,
kalorisi yüksek olmalidir. Baca temiz ve çatinin mahyasindan en az 50
santimetre yüksekte olmali ve çikan gazlarin dagilabilmesi için en
yakin binadan 6 metre uzakta olmalidir.
Ideal yanma için etkili baca yüksekligi en az 3.5 metre, en fazla 5
metre olmalidir. Bacalarda yagmur sulari, agaç yapraklari gibi
maddelerin girmesini engellemek için mutlaka baslik olmalidir. Bu
basligin yanma olayinin rüzgardan etkilenmemesi için döner tip olmasi
yararli olacaktir. Bacalar yilda en az bir kez uzman kisilerce
temizlenmelidir. Soba borulari mümkün oldugunca kisa ve düsey
dogrultuda olmalidir. Yatay borular bacaya hafif bir egimle
dösenmelidir. Fazla dirsek ve borudan kaçinilmalidir. Kömür
sobanin haznesine 2/3 oraninda doldurulur. Hazneyi çok doldurmak duman
çikisini engelleyebilir. Sobalar mutlaka üstten yakilmalidir. Kömürü
tutusturmak için üzerine az miktarda kagit ya da karton ve bunlarin
üzerine de kolay yanan çira ve odun konulmalidir. Sobalar kesinlikle
benzin, motorin, gazyagi ve tiner gibi kolay tutusan ve parlayan sivi
yakitlarla tutusturulmamalidir. Sobada lastik, plastik, boya, petrokok
ve tibbi atik gibi çöpler yakildigi zaman çok zararli ve zehirli
gazlar olusur. Baca ve
borular kisa sürede tikanabilir. Bu atiklar kesinlikle yakilmamalidir.
Sobalar kesinlikle yatak odalari ve banyoya konulmamali. Konulmasi
gerektigi durumlarda sobanin söndügünden emin olunduktan sonra
uyunulmalidir. Sobanin etrafinda kolay tutusabilen perde, çamasir gibi
malzemeler bulundurulmamalidir. Soba sicaktan etkilenmeyen yanmaz bir
levha ya da mermer plaka üzerine yerlestirilmelidir. Sobanin isisindan
iyi yaralanabilmek için duvara çok yakin olmamalidir. Soba ile en
yakin duvar arasinda en az 50
santimetre mesafe olmalidir. Soba yanarken baca klapesi kesinlikle
kapatilmamalidir. Sobanin yanma siddeti alt havalandirma klapesinden
ayarlanmalidir. Kömür yanarken yeni yakit ilavesi yapilmamalidir.
Yakit ilavesi yapilmasi gerektigi durumlarda korun üzerini kapatmadan
kenarlara gelecek sekilde az miktarda yapilmalidir. Lodoslu havalarda
kesinlikle soba yakilmamalidir. Zehirlenmelerinin büyük çogunlugu
lodoslu havalarda yakilan sobalardan kaynaklanmaktadir. Gövdesi delik
soba ve delik borular kesinlikle
kullanilmamalidir. Borularin ek yerlerinden sizdirma olmamalidir.
Sobanin kurulu oldugu ortam sik sik havalandirilmalidir. Sobanin her
yanistan önce külü, kül silkme kolu kullanilarak kül kutusunda
toplanmali ve disari atilmalidir. Izgara üzerinde biriken cüruflar
izgarayi tikar ve böylece yanma için gerekli olan havanin izgaradan
geçmesini engeller. Bunun için izgara üzerindeki ve iç duvarlara
yapisan cüruflar temizlenmelidir. Yakitlarin yanmalari esnasinda
çikardiklari alev renklerine bakarak yanmanin tam
veya eksik oldugu anlasilabilir. Mavi alev, tam yanma; portakal alev,
eksik yanma; sari alev, kötü ve tehlikeli yanma oldugu anlamlarina
gelebilir. Soba veya açik alevle yanan isiticilarin kullanildigi her
ortamda karbonmonoksit detektörleri kullanilmalidir. Bu detektörler
insan sagligina zararli orandaki CO gazini algilar ve alarm devreye
girer. Çikardigi kuvvetli ses sayesinde ev içerisinde yasayan
kisilerin uyarilmasini saglar. Odada korbonmonoksit gazi bulundugu
sürece müdahale edilmedikçe alarm
devreden çikmaz. Birçok ülkede bu tip sensorlarin kullanilmasi mecburi
tutulmaktadir. Ömrü 5-6 yil olan bu cihazlarin elektrik kesintilerinde
de çalisabilmesi için pilli olanlari tercih edilmelidir."
ELEKTRIKLI ISITICI KULLANIRKEN DIKKAT EDILMESI GEREKEN HUSUSLAR
Ev yanginlarinin yüzde 10'unun elektrikli isiticilarin ve elektrikli
el aletlerinin kullanilmasi sonucu, elektrik kontagindan veya elektrik
kablolarinin asiri isinmasi nedeni ile yanmasi sonucu olustugunu
belirten Kurt, elektrikli isitici ve gazli sofben kullanirken dikkat
edilmesi gereken hususlari ve ise söyle siraladi:
"Elektrikli isiticilar için devrilmeye karsi gerekli önlemler
alinmalidir. Kablo ve prizler asiri isinmaya karsi sik sik kontrol
edilmelidir. Asiri isinma oldugu durumlarda elektrikli isitici
dinlendirilmelidir. Kullanilan kablo ve prizler mutlaka TSE belgeli
olmalidir. Elektrikli isiticilar odanin havasini kurutur. Bu nedenle
isiticinin yanina bir miktar su koyulmalidir. Elektrikli isiticilar
gözlem altinda kullanilmalidir. Oda terk edildigi zaman veya uyumadan
önce fisleri prizlerden çekilmelidir.
Sofben zehirlenmeleri gaz kaçaklarindan degil, yeterli havalandirma
yapilamayan yerlerde oksijen oraninin düsmesi sonucunda ve CO oraninin
yükselmesiyle gerçeklesir. Kaçak gazin algilanabilmesi için gaz
detektörleri kullanilmalidir. Sofben mutlaka banyo disina
kurulmalidir. Mümkünse balkona monte edilmelidir. Sofbenin kuruldugu
yer sürekli havalandirilmalidir. Banyolara monte edilmis sofbenler
hemen sökülmelidir. Sofben mutlaka yetkili servis tarafindan monte
edilmelidir. Sofben atik gaz çikisi mutlaka
bacaya baglanmalidir. Baca baglantisi olmayan sofben kesinlikle
çalistirilmamalidir."
SESIZ KATIL: "KARBONMONOKSIT"
Karbonmonoksit gazinin dogal gaz, gaz yagi, benzin, tüp gazi, kömür ve
odun gibi yapisinda karbon bulunan yakitlarin tam olarak yanmamasi
veya oksijeni azalan ortamlardaki yanma sonucu olustugunu, tatsiz,
renksiz, kokusuz olmasi ve tahris etme özelliginin olmamasi nedeniyle
fark edilemedigi için "Sessiz katil" olarak bilindigini söyleyen Kurt,
"Bu sessiz katile karsi hepimiz tedbirli olmaliyiz. CO'nun hayati
tehlikesi zehirli olmasidir. Bu özellik kanin hemoglobininin CO
baglanma yatkinliginin oksijene
oranla 250-300 kat daha fazla olmasindan kaynaklanir. Kiside hafif
huzursuzluk, durgunluk ve uyuklama hissedilir. Biraz daha fazla CO
solunursa rehavet çöker ve uyuklama istegi artar. Titreme, adale
kasilmasi, dis gicirdatmasi, çene titremesi olur. Vücut isisi yükselir
ve gözler donuklasmaya baslar. Solunum ve kalp atislari yavaslar.
Vücut isisi düser ve ölüm gerçeklesir. CO zehirlenmesi sonucu meydana
gelen ölümlerde dudaklar kizarir, yüz tebessüm eder bir hal alir. Deri
kiraz kirmizisi renge dönüsür.
Zehirlenen bir kisiye yardima kosan kisi de zehirlenme tehlikesine
karsi kendisini korumalidir. Hemen camlar açilmali, açilmiyorsa
kirilmalidir. Hasta hizla ortamdan uzaklastirilmalidir ve 112
aranmalidir. Açik havaya çikildiginda ya da tehlikeden
uzaklastirildiginda hava yolu açik degilse hava yolu açilmali, solunum
yoksa temel yasam destegine baslanmalidir" dedi.
--
Bilgi, paylaştıkça çoğalır.
Aracısız ve ücretsiz ilan portalı
(Maden Müh iş ilanları+Madencilikle ilgili tüm ilanlar)
www.madenilan.com.
Abdullah AKÖZEL
Maden Yük.Mühendisi
İş Sağ ve Güv.Uzmanı
İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimcisi
0506 427 42 22 aakozel@gmail.com
--
www.madenilan.com (Aracısız ve ücretsiz madencilik ilan portalı)
Grubun sahibiyle iletişim:Maden Yük.Müh. Abdullah AKÖZEL. aakozel@gmail.com 0506 427 42 22
Bu mesajı Google Grupları "MADENCİYİZTR" grubu.na üye olduğunuzdan aldınız.
Bu gruba posta göndermek için , mail atın : madenciyiztr@googlegroups.com
Bu gruba üyeliğinizi sonlandırmak için şu adrese e-posta gönderin:
madenciyiztr+unsubscribe@googlegroups.com
Daha fazla seçenek için,
http://groups.google.com.tr/group/madenciyiztr?hl=tr adresinde bu grubu
ziyaret ediniz.
