Önce İş veren vekili ve mühendis olarak sorumluluklarını bir ayrıntılı kaynaktan aktaralım;
(Kaynak: HUKUKİ YÖNDENİŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ
Yrd.Doç. Dr. Levent AKIN
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi )
4. İşveren Vekilinin Sorumluluğu
İş Kanununa göre, işveren adına hareket eden ve işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir (İK.2). İşveren vekilinin işveren adına hareket ederken yaptığı işlemler nedeniyle işçilere karşı hukuki sorumluluğu yoktur. Bu durum doğrudan doğruya temsil ilişkisinin doğal sonucudur. Nitekim İş Kanununun 2. maddesinin 4. fıkrasında "İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı işlem ve yükümlülüklerinden doğrudan doğruya işverenin sorumlu olduğu öngörülmüştür. Yargıtay da iş kazası sonucunda açılan maddi ve manevi tazminat davasında, işveren vekilinin meydana gelen zarar nedeniyle hukuki sorumluluğu yönüne gidilemeyeceğini kararlaştırmıştır.
Buna karşılık, işveren vekili iş mevzuatından doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde cezaların kişiselliği ilkesi gereği cezai bakımdan sorumludur. Bu hususu düzenleyen İş Kanununun 2. maddesinin 5. fıkrasında " Bu Kanunda işveren için öngörülen her çeşit sorumluluk ve zorunluluklar işveren vekilleri hakkında da uygulanır." anlatımına yer verilmiştir. Aynı şekilde işveren vekili idari (para cezalarının) yaptırımların da muhatabıdır.
İş yasalarının ceza hükümlerine ilişkin bölümlerinde genellikle işverenlerin yanında işveren vekillerine de ceza yaptırımları veya idari para cezalan getirilmiştir. Örneğin İş Kanununun 82.maddesine aykırı olarak iş güvenliği ile görevli mühendis veya teknik eleman görevlendirme yükümlülüğünü yerine getirmeyen işveren veya işveren vekiline beşyüzer milyon lira para cezası verilir (İK.105/II). Ancak belirtelim ki, her işveren vekilinin sorumluluğu işveren adına yönetim hakkına sahip bulunduğu, görev ve yetki alanına giren konularla sınırlıdır. Bu nedenle, örneğin iş güvenliği önlemlerinin alınmasından sorumlu olan teknik güvenlik şefi mühendisin ücretlerin ödenmemesinden sorumlu tutulması mümkün değildir.
İşverence işveren vekilinin görevlendirilmediği tüm konularda işverenin cezai veya idari para cezası sorumluluğu devam ettiği gibi bir işveren vekilinin görevlendirildiği hususlarda da işverenin sorumluluğu kendiliğinden ortadan kalkmaz. İşveren vekilinin sorumluluğunun doğabilmesi için kendisine verilen görevi yürütebilecek, duruma göre teknik, hukuki veya idari alanda gerekli ehliyet ve bilgiye sahip olması zorunludur. İşverenin sırf kendisini sorumluluktan kurtarabilmek amacıyla iş mevzuatından doğan yükümlülüklerini bu konularda bilgisiz ve yetersiz işveren vekillerine bırakması kabul edilemez.
Bunun gibi, işveren vekilinin görevini yerine getirebilmesi için gerekli hukuki otoriteye sahip kılınması, yönetim yetkisiyle donatılmış bulunması gerekir. Sorumluluk ancak yetkinin bulunduğu yerde varolabilir. Bu koşullara uyulmamış, işveren vekilinin seçiminde gerekli özen gösterilmemiş, işveren vekili, görevini yerine getirmesini sağlayacak gerekli yetki ile donatılmamış, işveren sırf sosyal ceza veya idari para cezası sorumluluğundan kurtulmak amacıyla bazı kimseleri biçimsel olarak, görünüşte işveren vekili durumuna getirmişse, sorumluluktan kurtulamaz.
Buna karşılık, iş mevzuatına aykırı davranışa işveren tarafından zorlanmış olması işveren vekilini ceza sorumluluğundan kurtaramaz. Çünkü iş mevzuatının işveren vekillerine yönelik emredici kurallarına bunlar tarafından uyulması zorunludur. Nitekim Yargıtay da içtihatları da bu yöndedir (Y9CD, 4.5.1979, 2055/1583). İşveren vekilinin yasaya aykırı talimata uymaması nedeniyle iş akdi feshedilirse, bu fesih bir hakkın kötüye kullanılması sayılır ve işverene buna ilişkin yaptırımlar uygulanır.
Öte yandan, yukarıda belirtilen niteliklere ve yetkilere sahip işveren vekillerini görevlendirmesi de her zaman işverenin ceza (idari para cezası) sorumluluğundan kurtulması için yeterli değildir. Eğer işverenin, olayın özelliğine göre yaptırıma bağlanan somut olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru varsa yine sorumlu tutulur. Örneğin teknik güvenlik şefi işyeri mühendisinin sürekli uyarılarına karşın işverenin bir iş güvenliği önlemini (makine koruyucusunun alınması, eskimiş buhar kazanının değiştirilmesi gibi) almamakta direnmesi halinde işveren vekili mühendis değil işveren cezai bakımdan sorumludur.
O halde, ceza veya idari para cezası yaptırımının muhatabı veya muhatapları her olayın özelliği içinde ayrı ayrı belirlenmelidir. Bu sorumluluğun saptanmasında, sosyal ceza veya idari ceza kuralı ile korunmak istenen hususa kimin (veya kimlerin) uymakla yükümlü olduğunun belirlenmesi ve kusurlu olup olmadığının araştırılması gerekir. Başka bir deyimle, yasaklanan veya yapılması yükümlülüğü konan hareketin, kim tarafından yapılması ya da yapılmaması gerektiğine bakılarak sorumlular bulunacaktır. Bunun sonucunda işverenin ve/veya işveren vekilinin ya da işveren vekillerinden hangisinin sorumlu olduğu belirlenecektir.
..............................................Daha sonra Teknik Nezaretcinin faaliyet raporuna imza atarak,ve bu faaliyet raporu içeriğinin,madenin irsaliye ile sevkine kadar olan işlemleri içerdiğini,ve ruhsat sahasında Teknik Nezaretcinin konumunu detaylandıralım.
Ayrıca sorumlu olmak = eşittir kurulu olmak demek değildir.
Bir iş yerindeki kazalarda sorumlu olmadan da kusurlu olunabildiği gibi;sorumlu olarak kusursuz da olunabilir.
--
www.madenilan.com (Aracısız ve ücretsiz madencilik ilan portalı)
Grubun sahibiyle iletişim:Maden Yük.Müh. Abdullah AKÖZEL. aakozel@gmail.com 0506 427 42 22
Bu mesajı Google Grupları "MADENCİYİZTR" grubu.na üye olduğunuzdan aldınız.
Bu gruba posta göndermek için , mail atın : madenciyiztr@googlegroups.com
Bu gruba üyeliğinizi sonlandırmak için şu adrese e-posta gönderin:
madenciyiztr+unsubscribe@googlegroups.com
Daha fazla seçenek için,
http://groups.google.com.tr/group/madenciyiztr?hl=tr adresinde bu grubu
ziyaret ediniz.
