Ercan İnan - einan@gazetevatan.com
Ercan İnan
Türkiye'nin maden ihracatı 3.5 milyar dolar. Üstelik bunun büyük
bölümü de sadece mermerden. Oysa sadece kömür ithalatına ödenen tutar
3.5 milyar dolar. Madenciler Birliği Başkanı Atılgan Sökmen, "Yeraltı
zenginliklerine Türkiye kadar hor davranan bir başka ülke yok" diyor
Madenciler Kasım ayının ortalarında Ankara'da TOBB çatısı altında
toplandı. GİTES yani girdi tedarik stratejisi çerçevesinde cari açığın
azaltılması noktasında madencilik sektörünün neler yapabileceği masaya
yatırıldı.
Tablodan da açıkça görüldüğü gibi Türkiye'nin ara malı ithalatında
temel açık madencilikte veriliyor. Türkiye'nin ihracat tutarı, yani
130 milyar dolar kadar ara malı ithalatı var. Bunun yüzde 28.5'lik
bölümü madencilikten kaynaklanıyor. Madencilik sektörünü izleyen
otomotivin toplam ara malı ithalatındaki payı bile yüzde 19.2'de
kalıyor. Yani cari açığın en büyük sebebi madencilik. Şöyle bir örnek
vermek gerekirse sadece kömür ithalatına ödenen döviz, Türkiye'nin
toplam madencilik ihracatına eşit. Türkiye yaklaşık 3.5 milyar
dolarlık maden ihracatı gerçekleştiriyor. Bunun 1.5 milyar dolarlık
bölümünü de mermer oluşturuyor üstelik.
Türkiye Madenciler Birliği Başkanı Atılgan Sökmen ile hafta içinde
buluşarak madencilik sektörünün sorunlarını, Türkiye'nin yeraltı
kaynaklarına nasıl daha çok hakim olabileceğini konuştuk. Sökmen,
öncelikle söze "İnanın hiçbir ülke kendi kaynaklarına bu kadar hor
davranmıyor. Evet cari açık belasının kaynağı madenciliktir ancak
çaresi de madenciliktir. Türkiye'nin zenginliklerini açığa çıkarması
gerekir" tespiti ile başladı. Sonra konuşmamız soru-cevap şeklinde
gelişti.
- Genel olarak Türkiye'de madenciliğin bir fotoğrafını çekebilir
misiniz. İlkokuldan itibaren hep şunu duyduk. Tarımda kendine yeten 7
ülkeden biriyiz diye. İthalat rakamlarına bakınca pek de doğru bilgi
çıkmadı. Madenler konusunda da çok zengin olduğumuz iddia edilir.
Doğru mudur bu bilgiler?
Türkiye'de yaklaşık 52 çeşit mineral var. Bunlar içinde başta bor
olmak üzere trona yani soda külü, mermer, ponza ve magnezit en önemli
madenlerimiz. Tabii altını da unutmamak lazım. Türkiye giderek büyük
bir altın üreticisi ülke durumuna geliyor. Ancak asla Türkiye yeraltı
kaynakları konusunda çok zengin değil. Varolan zenginliği de maalesef
kullanamıyoruz.
- Neden kullanamıyoruz? Yine bir efsane vardır. Mesela Türkiye'de
petrol var ancak çıkartmamıza izin vermiyorlar denir. Madenlerimizi
değerlendiremeyişimizin gerçek sebepleri neler?
Başta da söyledim. Cari açıkta bela burada ancak çare de burada.
Kaynaklarımıza çok hor davranıyoruz. Madencilik sektörü Türkiye'de ne
yazık ki sahipsiz. Enerji Bakanlığı'nın içinde kaybolup gitmiş
vaziyette. Bizim bir sahibe ihtiyacımız var. Sorunlarımızı daha iyi
anlayabilecek ve Başbakan'a daha iyi duyuracak bir yapılanma lazım.
Madencilik Bakanlığı istiyoruz. Madencilikte zenginiz diyoruz ancak
bir envanterimiz bile yok. Daha düşük tenörlü madenlerin
çıkarılabilmesi için teşvik gerekiyor.
- Teknik oldu biraz sözleriniz. Düşük tenör nedir mesela ve madenlerin
çıkarılabilmesi için nasıl bir teşviğe ihtiyaç var?
Hiçbir maden doğada tek başına bulunmaz. Bir yan taşı vardır mutlaka.
Tenör 1 ton kayanın içindeki maden miktarını belirtir. Örneğin
magnezit. Türkiye'de ortalama 40 tenör ortalamalı alanlardan magnezit
çıkarılır. Daha düşük tenörlü alanlar ekonomik değildir. Oysa
Türkiye'de 15-20-22 tenörlü çok fazla magnezit alanı var. Buralara
zenginleştirme tesisleri kurulması gerekiyor. Bunlar madeni yan taştan
kurtaracak tesisler. Bahsettiğim teşvikler bu tesisler için verilmeli.
Bu teşvikler verilirse atıl olan pek çok maden sahası ekonomik hale
gelir ve yeraltı zenginliklerimizi değerlendirmeye başlarız. Bir de
madencilikte teşvik sisteminin değişmesi lazım. Türkiye biliyorsunuz
teşviklerde bölgelere ayrılmış vaziyette. Ancak madencilikte bu
bölgesel ayrımın mantığı yok. Sivas'ta bir madene teşvik var,
Balıkesir'deki Bursa'daki bir madene yok. Oysa ikisi de dağın başında.
Bir de bu iş tekstil gibi değil ki. Tamam, tekstilde teşviklere
bakarsınız neresi cazipse orada üretim yaparsınız. Maden sahasını
teşvikli bölgeye taşıma imkanı yok ki. Bulunduğu yerde çıkarmanız
lazım. Yani 4. bölge teşviklerinin hepsinin diğer bölgelerde de
geçerli olması lazım. Bir de MTA'nın maden arama konusuna daha fazla
eğilmesi lazım. Bir ara maden aramaları tamamen durmuştu. Şimdi biraz
kıpırdanma var ancak yine de yeterli değil.
--
Bilgi, paylaştıkça çoğalır.
Abdullah AKÖZEL
Maden Yük.Mühendisi
İş Sağ ve Güv.Uzmanı
İşyeri hekimi ve İş Güvenliği uzman Eğitimcisi
0506 427 42 22 aakozel@gmail.com
Aracısız ve ücretsiz ilan portalı
(Maden Sektörü iş ilanları+Madencilikle ilgili tüm ilanlar)
www.madenilan.com.
--
www.madenilan.com (Aracısız ve ücretsiz madencilik ilan portalı)
Grubun sahibiyle iletişim:Maden Yük.Müh. Abdullah AKÖZEL. aakozel@gmail.com 0506 427 42 22
Bu mesajı Google Grupları "MADENCİYİZTR" grubu.na üye olduğunuzdan aldınız.
Bu gruba posta göndermek için , mail atın : madenciyiztr@googlegroups.com
Bu gruba üyeliğinizi sonlandırmak için şu adrese e-posta gönderin:
madenciyiztr+unsubscribe@googlegroups.com
Daha fazla seçenek için,
http://groups.google.com.tr/group/madenciyiztr?hl=tr adresinde bu grubu
ziyaret ediniz.
