Bülent Esinoğlu <bulentesinoglu@gmail.com>
14 Haziran 2011 15:48
14 Haziran 2011 15:48
Batı İran'ın Altını Neden Oyamadı?
Bülent ESİNOĞLU
Önce şu haberi vererek, yazıya başlasam daha iyi olacak. Asia Times
Online'nın haberine göre, Suudi Arabistan Türkiye'ye yeşil dolarlar
veriyor. Bu paraları Suriye'nin iç işlerini karıştırmakta kullanmamızı
istiyor.
Vermişken bir haber daha vererek devam edeyim. RIA Novest İnternet
sitesin de, Amerika'nın Karadenizde askeri tatbikat yaptığını yazıyor.
Gazete Türkiye'nin Boğazlar Antlaşmasına rağmen bunu nasıl yaptığını
soruyor.
Şimdi İran yorumuna geçebiliriz. Altı yıl önce çıkan Batı ile Batanlar
kitabımda yazdığım gibi, İran'da durum aynen devam ediyor.
İran'da OECD, NATO, AB, Dünya Bankası, İMF yok. Dolayısı ile İran'ı
içerden kuşatmak öyle pek kolay bir iş değil.
Buna rağmen Batı, özellikle de Amerika İran'ı alttan oymak için çok
uğraştı. Etnik ayrıcalıklardan yararlanmak için elinden geleni yaptı.
CIA orada epey zayiat verdi. Çok para ve eleman kaybetti.
Bildiğiniz gibi, İran'da iki temel etnik gurup var. Birisi İran
Azerileri, öteki İran Kürtleri.
Azeri etnik kitle daha büyük olduğu için Amerika daha çok İran
Azerileri üzerinde mesai saffetti.
Peki, bu provokasyonlar işe yaradı mı? Bakın bu konuda Rusya'daki
İslami Cematın başındaki din adamı Haydar Cemal ne diyor?
"Liberal düşünceye sahip, bazı İranlı Azeriler Tebriz merkezli bir
ayrı devlet kurmak istediler. Ama İranlı Azerilerden bir destek
alamadılar. İşte Amerika'nın İran'a karşı kullanmak isteği etnik gurup
budur.
Şimdiye kadar bu gurup, İranlı Azerileri, İran devletine karşı
ayaklandıramadı. Batı medyası, bilhassa da, Bürüksel medyası bu
ayrıcalığı çok büyükmüş gibi abartarak yayım yaptı."
Amerika İran Azerilerine Batının sosyolojisi ile baktığı için
anlayamıyor. Anlamadığı içinde, yanlış stratejiler üzerinden yürüyor.
Bakü Azerileri ile Tebriz Azerilerini birbirine karıştırıyor.
Bakü Azeriler Sovyet ve Rus kültürü ile haşır neşir olmasına karşın,
Tebriz Azerileri daha çok İran kültürü ile bütünleşmiştir.
Sovyetler henüz varken, 1950-1960'lı yıllarda, Bakü Azerileri İran
Azerileri ile birlikte tek bir Azerbaycan kurma hayalini ortaya
koymuşlardı. Sovyetlere bağlı Azeriler, o tarihlerde, İran
Azerilerinden ekonomik olarak çok daha iyilerdi. Şimdi ise, İran
Azerileri Bakü Azerilerinden çok daha zengindirler.
Meseleye salt ekonomik açıdan bakılsa bile, İran Azerileri İran'daki
küçük ve orta ölçekli tüm işyerlerinin sahipleridir. Zaten büyük
işletmeler de devletindir. Bu bakımdan iş dünyasında Persler ile
Azeriler eşit paydadırlar.
İş dünyasındaki hiçbir Azeri ayırıma tabi değildir. Tahran'ın ekonomik
hayatında belirli bir yerleri vardır.
İran Azerileri Ermeniler ile ticari ilişki kurabildikleri halde, bu
durum Bakü Azerilerince felaket olarak algılanmaktadır.
Dini bakımdan bakarsak, dini bir ayrıcalık hiç yoktur. Zaten
bütünleştikleri ve paylaştıkları kültür de budur. Dini liderlerin çoğu
Azeri'dir. Mesela Khamenei Azeri'dir.
İran/Irak savaşında bu kültürel bütünlük pekişmiştir. İran Azerileri
gönüllü tam destek vermişlerdir.
Sözün kısası; İran devleti ile İran Azerileri arasında bir çatışma
yoktur. İran'ın 2500 yıllık devlet olmasının altında yatan sır,
Perslerin birlikte yaşadıkları etnik farlılıklara ayırım gütmemiş
olmasıdır. Persler ile aynı hakları tanımış olmasıdır.
Amerikalıların İran'da etnik ayrıcalıklardan yararlanması için daha
çok ekmek yemesi gerekecek.
14.6.2011, bulentesinoglu@gmail.com
--
Bu mesajı şu gruba üye olduğunuz için aldınız:
Google Grupları "pınarslayt" grubu.
İlginc buldugunuz POWER-POİNT (SLAYT-PPS) yayinlandigi gruptur. Sizinde paylasacaginiz slaytlar varsa gonderin. mutlaka eki slayt olsun
*Herkese açık web sitesi*
http://groups.google.com/group/pnarslayt
*E-posta*
pnarslayt@googlegroups.com
kaliteli slayt grubu
Daha fazla seçenek için, http://groups.google.com/group/pnarslayt?hl=tr
adresinde bu grubu ziyaret edin
