Yalçın BAYER
'Maden'in öyküsü
Krom madeninde dünyanın kaderini belirleyen bir ilçe.
DİYARBAKIR'dan Elazığ'a 'Hürriyet Treni' ile giderken, bir dostumuz
bundan bir süre önce bize Maden İlçesi'nin önemini anlatmıştı. Maden
ve Ergani'deki krom ve bakır madenlerini... Çünkü alabildiğine her
taraf dağlar ve dereler, küçüklü büyüklü 'karataşlarla' örtülüdür. Bu
taşların ne kadar maden cevheriiçerdiği uzmanlar tarafından elle bile
anlaşılıyor.
Allah'ın lütfu, bölgede bir yüzyılda işlenebilecek kadar maden gün
ışığına serpilmiş duruyor.
Çok incelendiğinde 1. ve 2. dünya savaşlarının bir nedeni de buradaki
madenlerdir.
Burada bir soru akla geliyor:
Elazığ Ferro Krom Tesisleri nasıl özelleştirildi?
Öyküsü uzundur... Daha doğrusu yabancı güçler böyle istemiştir.
Bakır ve krom madenlerine 1830'lardan beri yabancı ülkelerin gözü vardır.
Cumhuriyet'in kuruluşundan sonra... Eski bir vilayet olan Maden'in
Atatürk, İnönü, Bayar, Enver Paşa ve Mareşal Fevzi Çakmak önemini
biliyorlardı ama...
Yoksul bir ülke ne yapsın bir sanayisi yok ki, onu işlesin ihraç etsin.
Bugün yapabildiğimiz eleyip dışarıya satmak!
DÜNYANIN KADERİ
Maden, 1830'lardan sonra 'kasabalaşmaya' başladı.
Cumhuriyet ilan edilince 'Ergani Madeni' vilayeti adı verildi.
'Bakıryolu' diye anılan bölgeye ilk demiryolu hattı 1935'te ulaştı.
Bir yıl sonra Maden Şark Kromları İşletmesikuruldu.
Etibank'a bağlı bu işletme, Almanya, İsveç ve Norveç başta olmak üzere
Batı'nın ham krom tedarikçiliğiniüstlendi.
1936-1939 yılları arasında işletmede genel müdürlük yapan Mecit Behiç
Erkin'in, ham krom bağımlısıAlmanya'da bir sözü iki edilmeyen
Büyükelçi Behiç Erkin'in oğlu olduğunu da bu arada belirtmek
gerekiyor.
Aynı tarihlerde gerek Alman Krupp firması ile yapılan özel antlaşmalar
ve gerekse Guleman-Maden İstasyonuarasında yine Alman Pöhlig firması
tarafından yaptırılan 18 km. uzunluğundaki teleferik hattı yerelde
Maden'in, genelde ise dünyanın kaderini belirlemede önemli rol
oynadığını bugün çoğumuz bilmiyoruz.
Günlük 400 ton kapasiteli bu teleferik hattı üzerinden kliring (mal
mübadelesi) adı altında yıllarca hesapsız ve oluk oluk % 48 tenorlu
ham krom yaratılan kargaşa ortamında işlenmeden/işlenilmesine izin
verilmedenacımasızca Mersin limanından sevk edildi.
İNÖNÜ DURDURMUŞTU
1944'te 'Kahire görüşmeleri' sonucunda İnönü'nün Almanya'ya sevk
edilen krom satışını durdurması, Almanya'nın savaşa girişinde olduğu
gibi yenilgiye uğramasında en önemli etken olduğu da tarihin
gizlisayfalarındadır.
Bir bakır ve krom bağımlısı olan Almanya daha sonra el altından bu
madenleri, aynı miktarda almaya devametti.
Elazığ Ferro Krom Tesisleri bugün Yıldırımlar Holding (Mehmet Ali
Yıldırım), tarafından işletiliyor. Özelleştirmeİdaresi'nden 2003'te
yaklaşık 40 trilyona aldılar. Stoklar nedeniyle bedel üzerinden artık
tartışmaya gerekyok.
Firma, bugün krom madenini taşeronlar eliyle çıkarıyor.
(Kütahya'daki Eti Gümüş'ü Yıldızlar Holding çalıştırıyor.)
Londra'daki metal borsasında Türkiye'nin ağırlığı var mıdır?
Ham bakırı zenginleştirmek için'su yüzdürme' denilen havuzlarda yıkama
işleminden artakalan ağır metallerDicle'den akıyor ta Şattülarap'a
kadar.
Her taraf çevresel bakımdan katlediliyor.
Greenpeace bu konuya niye dikkat çekmiyor?
GUSTAV'LAR KAÇ KEZ GELDİ
Bölgede 300 milyon ton rezerv var; belki 100 yıl daha çıkarılabilecek.
'Çelik' ülkesi İsveç'in Kralı Gustav, Ferro Krom'un
özelleştirilmesinden sonra Ahmet Necdet Sezer dönemindeTürkiye'ye
neden gelmiştir? Dedesi Gustav'ın 1935'lerde Türkiye'ye ilgisi ta o
zamandan neden başlamıştır?
İsveç'in bu madene ilgisi hammadde sıkıntısı çekmesin diyedir.
Evet, 1935'ten sonra, Elazığ demiryolu açılmasından sonra İsveç
buradan 'beslendi', çelik sanayiinde birnumara oldu.
Dersim, Ermeni tehciri ve PKK
BU konuda üniversitelerimiz ne yapıyor; Elazığ, Diyarbakır Dicle
Üniversiteleri'nin bu konuda neden bir 'derin'çalışması yoktur?
(Ergani'nin Gevran Ovası, Harran Ovası'ndan eskidir. Orada petrol olup
olmadığı hiç araştırılmaz mı? 1990'larda PKK'nın eylemleri sonucu
Shell niye bölgeden gitmiştir? Pirinçlik bölgesinde tarla satışları
niyeartmıştır bugün?
Bunun arkasında Dersim'den Ermeni tehcirine ve PKK'ya kadar bir sürü
'güç' ve 'yandaş' rol alan birçok ülkevardır.
Anadolu coğrafyası üzerinde oynanan 'tiyatro'nun nedenini biraz
anlatabildik mi? Şeyh Sait isyanı ve işbirlikçiler de unutulmasın.
Amaç hep yeraltı değerlerimizin yabancılar tarafından kapatılmasıdır.
1840'ta bölgeye gelen Alman Hermut Von Moltke'nin 'Türkiye Mektupları'
(Remzi Kitabevi), Etibank GenelMüdürü Burhan Ulutan'ın 'Etibank' ve
Necmettin Sahir Sılan'ın 'Doğu Sorunu', İnönü'nün 'Mektuplar'
kitapları bulunup okunduğunda çok şey öğrenilecektir.
Maden'de 7 madencinin öldürülmesi olayı da unutulmamalıdır.
'Maden vakası' çoktur ve krom Türkiye'nin kaderinin en önemli mihenk taşıdır.
Nedense hiç gündeme getirilmez.
(Bu ayrıntıları aslen Maden İlçesi'nden olan okurumuz Lütfi Ergene'nin
notlarından derlenmiştir.)
Hazır olun
GÜÇ, sabır, soğukkanlılık, metanet dilerim.
Çabanız aydınlık, bahtınız açık, yolunuz kolay olsun.
Günün sözü: Bildiğini hisset, hissettiğini düşün, düşündüğünü uygula,
başarı senindir.
Nurullah AYDIN
Atatürk diyor ki
BÜYÜK olmak için hiç kimseye iltifat etmeyeceksin, hiç kimseyi
aldatmayacaksın. Ülke için gerçek amaç ne iseonu görecek, o hedefe
yürüyeceksin. Herkes senin aleyhinde bulunacaktır, herkes seni
yolundan çevirmeyeçalışacaktır. İşte sen, tam burada direneceksin.
Önüne sonsuz engeller de yığacaklardır. Kendini büyük değil; küçük,
zayıf, araçsız, hiç sayarak, kimseden yardım gelmeyeceğine inanarak,
bu engelleri aşacaksın. Bundansonra da sana "Büyüksün!" derlerse, bunu
söyleyenlere güleceksin. (1917)
--
Bilgi, paylaştıkça çoğalır.
Abdullah AKÖZEL
Maden Yük.Mühendisi
İş Sağ ve Güv.Uzmanı
İşyeri hekimi ve İş Güvenliği uzman Eğitimcisi
0506 427 42 22 aakozel@gmail.com
Aracısız ve ücretsiz ilan portalı
(Maden Sektörü iş ilanları+Madencilikle ilgili tüm ilanlar)
www.madenilan.com.
--
www.madenilan.com (Aracısız ve ücretsiz madencilik ilan portalı)
Grubun sahibiyle iletişim:Maden Yük.Müh. Abdullah AKÖZEL. aakozel@gmail.com 0506 427 42 22
Bu mesajı Google Grupları "MADENCİYİZTR" grubu.na üye olduğunuzdan aldınız.
Bu gruba posta göndermek için , mail atın : madenciyiztr@googlegroups.com
Bu gruba üyeliğinizi sonlandırmak için şu adrese e-posta gönderin:
madenciyiztr+unsubscribe@googlegroups.com
Daha fazla seçenek için,
http://groups.google.com.tr/group/madenciyiztr?hl=tr adresinde bu grubu
ziyaret ediniz.