Ekmeklerini yerin altından çıkaran madenciler bir yandan ekonomik
sorunlar bir yandan da ocaktaki can güvenliği endişesinde. Bu
gerginlik ister istemez özel hayatlarına da yansıyor Devamı için
tıklayınız
SABAH, ekmeklerini yerin altından çıkaran madencilerin dünyasına
girdi. Yaşadıkları sorunları, sıkıntıları dinledi. İşçilerin çalışma
şartları ne, sosyal ve aile yaşamları nasıl, madende çalışmak
psikolojilerini ne yönde etkiliyor, ekonomik sıkıntıları neler,
madenci ölümlerinin ardından yaşanan dramlar. Madenciler kenti
Zonguldak`ın profili, maden kazalarının nedenleri, çözüm önerileri.
Hepsi SABAH`ın yeni yazı dizisi `Gün ışığına hasret kalanların
öyküsü`nde...
Kömür ve madencilik, Zonguldak`la özdeşleşmiştir. Madenci ölümlerini
ne kadar kanıksamış görünse de kent; her kaza ve ölüm yeniden
yürekleri dağlar Zonguldak`ta. Geçen 17 Mayıs`ta Türkiye Taş Kömürü
Kurumu Karadon Müessese Müdürlüğü`nde 30 işçinin ölümüyle sonuçlanan
iş kazası Zonguldak halkını bir kez daha derinden sarstı. Zonguldak
1990`lara kadar, Türkiye`nin birçok ilinden göç alıyordu. Ancak,
1992`nin mart ayında 267 işçinin ölümüyle sonuçlanan büyük faciadan
sonra göç vermeye başladı. Merkez nüfusu neredeyse yarı yarıya
geriledi. Eskiden 150 bin olan merkez nüfusu, şu anda 75 bin
dolayında. Devletin sanayicilere sağladığı kolaylıklara rağmen
yatımcıların ilgisini çekmeyen ve bu yüzden gitgide gerileyen bir kent
görünümünde Zonguldak. Oysa bir zamanlar kendi kendine yeten, istihdam
sorunu olmayan sayılı kentlerdendi.
TAŞERONLAŞMA FAKTÖRÜ
Kozlu, Amasra, Karadon, Üzülmez, Armutçuk üretim bölgelerinden oluşan
Türkiye Taş Kömürü Kurumu`nun (TTK) yıllık üretim hedefi 5 milyon ton,
ancak tüm zorlamalara rağmen yılda çıkarılan kömür miktarı 3 milyon
ton ile sınırlı. Kurumun yıllık zararı 380 milyon TL olarak ifade
ediliyor. TTK son yıllarda kapılarını, taşeron ve özel firmalara açmış
durumda. Taşeron firmalarda çalışan işçi sayısı 3 bin 500 civarında.
İş güvenceleri ve sendikal hakları yok. Taşeron firmalarda çalışan
işçilerin aylık ücretleri 800 ile bin 200 TL civarında. TTK`da çalışan
işçilerin ücretleri yaptıkları işe göre değişiklik gösterse de,
taşeron firmalarına göre biraz daha iyi; yaklaşık bin 200 ile 2 bin
200 TL arasında değişiyor.
İŞÇİLERİN GENEL DURUMU
TTK`da çalışan işçi sayısı toplam 11 bin 750 olarak ifade ediliyor. Bu
işçilerin 4 bini gruplu. Yani bir ay madende çalışıyor, bir ay boş.
Boş günlerini köyde geçiriyorlar. Geri kalan 7 bin 500 civarındaki
işçi ise, büroda ve yan hizmetlerde çalışıyor. Asıl üretimi gruplu
işçiler yapıyor. Yani kömüre kazmayı onlar vuruyor. Yaşamları köyde
geçiyor. Gruplu işçilerin dışındakiler ise -büroda çalışanlar- kentin
çeperlerinde yaşıyorlar. Çok az bir kısmı kentte yaşıyor. Kent
merkezinde oturanlar meslek lisesi mezunu, köyle ilişkileri yok.
Kentte oturanlar en fazla iki çocuk sahibi. Sinema ve tiyatro benzeri
kültürel etkinliklerden azami ölçüde yararlanmaya çalışıyorlar. Büyük
çoğunluğu günlük gazete okuyor. Kendilerine ait evleri var. Lüks
olmasa da, otomobilleri var.
PAVYONLARA İLGİ BÜYÜK
Gruplu işçiler ise köylerde yaşıyor. Genellikle evliler, ikiden fazla
çocuklar var. Köyde küçük ölçekli tarım ve hayvancılık yapıyorlar;
satmak için değil, ihtiyaçlarını karşılamaya çalışıyorlar. Büyük
çoğunluğu düzenli gazete okumuyor. Sinema ve tiyatroya hiç
gitmemişler. Maaşlarını aldıklarında pavyonlarda çok miktarda içki
tüketiyorlar.
MADENCİ EŞİNİN İSYANI
42 Yaşındaki Ayşe Erdoğmuş ise zaman zaman kocasından şiddet gördüğünü
dile getirerek, `Kocam kaynakçı. Görücü usulü ile evlendim. Köydeki
evlilikler şehirdeki gibi olmuyor. Hayat şartları beyleri sinirli
yapıyor. Ama şimdi aramız iyi. Ne yapalım kader böyle işte` diyor.
Evli, iki çocuk babası 40 yaşındaki Muhammet Türküm ise kadın dövmenin
yanlış olduğuna değinerek `Tartıştık ama el kaldırmadım Allah
şahidim.` Genel olarak hepsinin kredi kartı var ve bankalara
borçlular. 2000 ile 2005 yılları arasında büyük çoğunluğu tefecilere
borçlanmış. Bankalardan aldıkları kredi ile tefecilere olan borçlarını
ödemeye çalışırken bankaların kıskacı altına girmişler. Cinselliği
Haydar Dümen`den öğrenmeye çalışıyorlar. Sendikaya güvenleri yok
denecek kadar az. Eski yönetimlerin sendikanın içini boşaltmasından
yakınıyor pek çoğu.
İş çıkışı sinirli yorgun oluruz
Görüştüğümüz gruplu işçilerin büyük çoğunluğu, eşlerini zaman zaman
dövdüklerini söylediler. Karısını dövdükten sonra pişman olduğunu
belirten Hasan Gümüş`İşten geldikten sonra sinirli oluyorum, en küçük
bir olayı büyütüyorum. Ne yapayım elimde değil` diyor. Bir başka maden
işçisi ise üçüncü evliliğini yaptığını belirterek, evliliği neden
yürütemediğini şöyle anlatıyor: `İş çıkışlarında sinirli ve yorgun
oluyorum. Görücü usulü evlendim. Bir gün eve geldim, evde bir kız
vardı. Anneme `Bu kim dedim?` Annem bana, `Bunu sana aldık` dedi. Köy
yerinde böyle oluyor bu işler.. Ben 14 yaşında ilk evliliğimi yaptım.`
--
Aracısız ve ücretsiz ilan portalı
(Maden Müh iş ilanları+Madencilikle ilgili tüm ilanlar)
www.madenilan.com.
Madencilerin internette buluşma noktası
www.madenciforum.com
Abdullah AKÖZEL
Maden Yük.Mühendisi
0506 427 42 22 aakozel@gmail.com
--
www.madenilan.com (Aracısız ve ücretsiz madencilik ilan portalı)
Grubun sahibiyle iletişim:Maden Yük.Müh. Abdullah AKÖZEL. aakozel@gmail.com 0506 427 42 22
Bu mesajı Google Grupları "MADENCİYİZTR" grubu.na üye olduğunuzdan aldınız.
Bu gruba posta göndermek için , mail atın : madenciyiztr@googlegroups.com
Bu gruba üyeliğinizi sonlandırmak için şu adrese e-posta gönderin:
madenciyiztr+unsubscribe@googlegroups.com
Daha fazla seçenek için,
http://groups.google.com.tr/group/madenciyiztr?hl=tr adresinde bu grubu
ziyaret ediniz.
